Relacje

Śródmieście Południowe


Spacer ulicami tej części Warszawy wzbudził zachwyt uczestników. Zachowane przepiękne kamienice w stylu secesyjnym, modernistycznym, eklektyczne, w ostatnich latach sukcesywnie odnawiane, cieszą oczy bogactwem zdobień i pięknym zagospodarowaniem.
Podwórka i place z rabatami zieleni i ławeczkami, zachęcają do spacerów i odpoczynku. Niektóre placyki są dostępne nie tylko dla mieszkańców. Uczestnicy wycieczki dziwili się, że w samych centrum Warszawy można znaleźć enklawy ciszy i spokoju, z piękną zielenią i architekturą.
Na tym tle smucą budynki zaniedbane i w ruinie. Choć jest ich coraz mniej w tej części Warszawy.


Praga


W czasie wojny Praga nie uległa tak dużym zniszczeniom, jak lewobrzeżna Warszawa. Dlatego można znaleźć w tej dzielnicy wiele z oryginalnej zabudowy. Wycieczka, która wyruszyła spod Katedry przy ul. Floriańskiej, miała okazję zobaczyć sakralne i świeckie elementy zabudowy miejskiej oraz poznać specyficzny klimat tej dzielnicy. Uczestnicy zobaczyli nowoczesne budynki i elementy architektury, obok starych, zabytkowych. Pięknie odrestaurowane kamienice obok zaniedbanych i zniszczonych. Szczególne zainteresowanie wzbudziły ulice Ząbkowska i Brzeska.
Mieszkańcy witali grupę z sympatią i życzliwością. Wpuszczono nas na podwórka starych kamienic, gdzie toczy się życie mieszkańców i kwitnie miejscowy folklor. W kilku miejscach pozwolono nam wejść na podwórka, przy których kamienice zostały pięknie odrestaurowane i zaadoptowane na nowoczesne mieszkania i apartamenty. Dzięki temu mogliśmy zobaczyć różnorodność tej dzielnicy, obejrzeć oficyny, ciąg wewnętrznych podwórek, klatki schodowe oraz stare kapliczki, które znaleźć można niemal na każdym podwórku.
Zaciekawienie uczestników wywołała wizyta w dawnym Koneserze – bogactwo oferty, zajęć, warsztatów, przedstawień, wystaw itd. Wycieczka stanowiła dla uczestników początek przygody z Pragą…


Stare Miasto



Szlakiem Chopina



Legenda o Kościele Panny Marii

Na skarpie wiślanej, na skraju ulicy Kościelnej, przy Przyrynku znajduje się Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, z którym związana jest legenda o młynarzu bardzo pragnącym mieć dziecko.
Popularna legenda warszawska, zapisana przez Artura Oppmana, znanego jako Or-Ot opowiada o okolicznościach, w jakich kościół został zbudowany. Historia mówi nieco inaczej. Jeden z najstarszych kościołów w Warszawie, odbudowany po wojnie w stylu gotyckim, powstał z fundacji księcia Janusza Starszego i jego żony Danuty Anny.
Przy starej studni na Rynku Nowego Miasta dzieci wysłuchały legendy o młynarzu i kościele oraz poznały historię budowy kościoła. Do domu dostały wierszowaną opowieść ze zbioru Or-Ota. Potem opowiedzieliśmy dlaczego powstało Nowe Miasto, jak się kształtowało i rozwijało i jaki związek z legendą ma herb Nowego Miasta. Po obejrzeniu Rynku poszliśmy do Kościoła, o którym opowiada legenda. Obejrzeliśmy kościół, wskazując główne cechy architektury gotyckiej i omawiając etapy budowy. Na zakończenie przeszliśmy do ulicy Freta w kierunku Barbakanu. Dzieci, zaopatrzone w mapki wyszukiwały i zaznaczały na nich mijane ulice, budynki i place. Podczas spaceru poznaliśmy główne zabytki i obiekty, doszliśmy do Barbakanu, tłumacząc dlaczego go zbudowano i czym różni się Stare Miasto od Nowego. Dzieci miały możliwość zaobserwować różnice między legendą a historią.


Legenda o Złotej Kaczce

W Pałacu na Tamce, nazywanym Pałacem Ostrogskich, Ordynackim, gdzie dzisiaj znajduje się znane na całym świecie Muzeum Fryderyka Chopina, mieszkała w dawnych czasach królewna zaklęte w złotą kaczkę. Podczas wycieczki dzieci poszukały kaczki i znalazły, ale skarbów nigdzie nie było. Spotkaliśmy się u stóp Pałacu Ostrogskich. Dzieci otrzymały mapki okolicy, na których wyszukiwały odwiedzane miejsca i zaznaczały. Na początku opowiedzieliśmy legendę o złotej kaczce, przysiadając na ławkach w zacienionym parku na Skwerze Bohdana Wodiczki. Dzieci przygotowały na ławce inscenizację do legendy – złotą kaczkę, strzegącą złotych dukatów i otrzymały wydruk legendy. Potem opowiedzieliśmy i miejscu, w którym się znajdujemy i posłuchaliśmy historii zapisanych w kamieniach. Przechodząc do ulicy Okólnik mijaliśmy Instytut Fryderyka Chopina, Narodowe Centrum Kultury, budynek Biblioteki Krasińskich i Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina. Dalej Skwerem Wodiczki popatrzyliśmy na zabudowania klasztoru, kościoła i szpitala sióstr szarytek. Przeszliśmy do kładki nad Tamką, gdzie z góry widać złotą kaczkę i ulicę Tamkę. Tutaj dzieci dowiedziały się skąd wzięła się jej nazwa ulicy i jaka była jej historia. Odpoczywając na ławkach na skwerze dzieci rozwiązywały krzyżówkę, przypominając sobie historię z złotej kaczce. Na koniec, idąc wzdłuż ulicy Tamka, przeszliśmy do Pomnika Syreny, słuchając po drodze opowieści o Tamce, Powiślu, mieszkających i pracujących tu ludziach.

Legenda o Białej Damie

W upalną sobotę spotkaliśmy się z dziećmi przy Kolumnie Zygmunta, aby poszukać duchów na warszawskiej Starówce. Dzieci otrzymały mapy Starego i Nowego Miasta, aby szukać mijanych miejsc. Najpierw posłuchaliśmy o Kolumnie Zygmunta, o jej historii, o Placu Zamkowym, o bohaterach walczących o warszawskie zabytki. W międzyczasie mieliśmy okazję wysłuchać hejnału warszawskiego o godz. 11.15 i dowiedzieć się, ska wzięła się tradycja jego grania. Na dziedzińcu zamku dzieci posłuchały opowieści o nieszczęśliwym królu Zygmuncie Auguście, który tak tęsknił za zmarłą żoną, że wezwał czarnoksiężnika Twardowskiego, który za pomocą zaczarowanego zwierciadła przywołał ducha Barbary. Powiedzieliśmy sobie również o historii Zamku, jego rozbudowie i architekturze. Wychodząc z Zamku znaleźliśmy się przed Pałacem Ślubów, gdzie dawniej było przejście do Katedry z Zamku i gdzie szlachcic Piekarski próbował zabić króla Zygmunta III Wazę. Torturowany, tak bardzo krzyczał, że od tej pory utarło się powiedzenie, że ktoś bredzi jak Piekarski na mękach. Na Placyku Kanonia nie znaleźliśmy duchów i zjaw, mieszkających na znajdującym się tu kiedyś cmentarzu, ale być może należy przyjść inną porą, kiedy jest mniej ludzi. Ulicą Jezuicką przeszliśmy na Gnoją Górę i taras nad ogrodami zamkowymi. Tu, w cienistym miejscu dzieci posłuchały legendy o duchu Białej Damy Poniatowskich, który nawiedził króla Stasia po upadku powstania kościuszkowskiego i rzezi Pragi. Tutaj dzieci dostały zrobione przez inne dzieci na zajęciach “duchy” i wierszowaną legendę Or-Ota. Na zakończenie opowiedzieliśmy o duchu przekupki, która za mąż nie chciała wyjść i do dziś błąka się po Rynku Starego Miasta.

Powiśle

W upalną niedzielę zebrała się spora grupa Warszawiaków, aby wyruszyć na wycieczkę po Powiślu. Spacer rozpoczęliśmy przed kościołem św. Anny na Krakowskim Przedmieście, skąd zeszliśmy do podnóża skarpy wiślanej, gdzie mogliśmy zobaczyć miejsce, w którym Pan Zagłoba stoczył walkę z małpami w ogrodzie Pałacu Kazanowskich. Następnie obejrzeliśmy pokazowe osiedle PRL-owskiej Warszawy, czyli Mariensztat, dzisiaj nieco senny i mało odwiedzany, poza głównymi szlakami spacerowymi. Dalej ulicami Bednarską i Dobrą, do Karowej, gdzie znajdują się zabudowania BBN i lądowisko dla helikopterów oraz piękny Wiadukt Markiewicza. W Parku Kazimierzowskim oglądaliśmy na górze zabudowania ulicy Karowej. Stąd przeszliśmy obok mieszkania, w którym zatrzymywał się Karol Wojtyła w czasie swoich pobytów Warszawie do Ogrodów Biblioteki Uniwersyteckiej. Ogrody wzbudziły zachwyt uczestników, podobnie jak widok Warszawy prawo i lewobrzeżnej rozciągający się z dachu Biblioteki. Stąd Wybrzeżem Kościuszkowskim grupa ruszyła do pomnika Syrenki. Po drodze mijając osiedla apartamentowców, Centrum Nauki Kopernik i zabudowania dawnej elektrowni. Wycieczkę zakończyliśmy na wiślanych bulwarach, które od wielu lat pięknie się rozwijają i doczekały się realizacji hasła Prezydenta Starzyńskiego “frontem do Wisły”. Władze Warszawy konsekwentnie promują Dzielnicę Wisła, która staje się coraz piękniejsza.

Szlak Szarych Szeregów

Wycieczka rozpoczęła się w Gmachu Ministerstwa Edukacji Narodowej w al. Szucha 25. Tutaj w czasie wojny miało tu swoją siedzibę Gestapo, tu odbywały się brutalne przesłuchania i rozstrzelania. W prawym skrzydle budynku zachowano w formie niemal nie zmienionej cele i salę przesłuchań i znajduje się tu Muzeum Walki i Męczeństwa. Tutaj przesłuchiwano także członków Szarych Szeregów, w tym Janka Bytnara, bohatera Akcji pod Arsenałem.
Sam gmach przetrwał wojnę i jest jednym z nielicznych budynków prawdziwie warszawskich, zachowany piękny styl art deco do dziś budzi zachwyt. Wnętrza uczestnicy obejrzeli na fotografiach pokazywanych przez przewodnika. Po drugiej stronie znajduje się budynek pod numerem 16 – miejsce akcji Stamm, dalej skwer z pomnikiem Romana Dmowskiego, gdzie do 1969 r. znajdował się Dom Żołnierza, w czasie wojny kasyno dla Polaków i miejsce zamachu.
W międzyczasie uczestnicy zapoznali się z historią Szarych Szeregów, strukturą i zasadami działania, okolicznościami powstania, oraz pochodzenia nazwy.
Następnie wycieczka przeszła w Aleje Ujazdowskie, do Alei Róż, ulicy Chopina i Pięknej. Zatrzymaliśmy się w przed domem, w którym mieszkał kat Warszawy Franz Kutchera w Alei Róż nr 2, w którym mieściła się siedziba SS i miejsce pracy Kutchery w Al. Ujazdowskich 23 i w miejscu rozstrzelań Polaków w odwecie za zabicie Kutchery w Al. Ujazdowskich 21. Uczestnicy zobaczyli miejsce Akcji Kutchera, plany akcji, zdjęcia młodej łączniczki Kamy, której zadaniem była obserwacja. Dowiedzieli się również jak wyglądały okoliczności pogrzebu, ślubu zmarłego i o powojennych losach jego syna i żony.
Następnie przejechaliśmy na ulicę Bielańską i przeszliśmy trasę Akcji pod Arsenałem. Przy okazji uczestnicy zapoznali się z wyglądem Placu Bankowego i ulicy Tłomackie przed wojną oraz krótką historią tego miejsca. Zdjęcia przedwojennej Warszawy budziły zdumienie. Przy głazie upamiętniającym bohaterów Akcji odtworzyliśmy plan i przebieg Akcji. Na tym wycieczka się zakończyła.

Warsztaty architektoniczne